DeHangar.art

testsite voor de kunsten en natuur

initiatief

Testsite voor de kunsten en natuur

In Arnhem-Noord ligt ingeklemd tussen vliegveld Deelen en de culturele Buitenplaats Koningsweg, in een rizoommatig landschap, te midden van Natura 2000, een hangarboerderij met een akker. Er is geen structuur, route of hiërarchie in het gebied. Stuwwallen, bos, landbouw, Tweede Wereldoorlog erfgoed,  vakantiehuisjes, landhuizen, zandopslag, rollerbanen, straatwerk en zandpaden wisselen elkaar af. Dassen, vossen, vogels, honden met baas, schatgravers, militairen, houtvesters, boeren , burgers en buitenlui zijn er te vinden. Chinook helikopters, crossmotoren, mitrailleurs, autowegen, trekkers, model vliegtuigen zijn er regelmatig te horen. Maar het kan er ook stil zijn, zeer donker met prachtige sterren hemels, vogel geluiden, gele graanvelden, geuren en kleuren in alle jaargetijden.

De Hangar en Akker

De hangar-boerderij, een Rijksmonument, is een vliegtuighangar met behulp van camouflagetechniek vermomt als boerenschuur met opgeschilderde ramen, gebouwd door de Duitse bezetter in de Tweede Wereldoorlog als onderdeel van Fliegerhorst Deelen.
Naast de 350m2 meter lege schuur is er een vier hectare grootte akker, waarop tot voorkort reguliere landbouw plaats vond.

De hangar en akker, eigendom van de gemeente Arnhem, worden de komende jaren door stichting De Hangar ingezet als een testsite voor de kunsten en natuur: DeHangar.art

De basis voor DeHangar.art vormt de gewonnen ontwerpprijsvraag uit 2018 ‘Brood en Spelen’, de prijsvraag werd uitgeschreven om kansrijke en innovatieve ideeën voor vernieuwing op het platteland op te halen, georganiseerd door de Rijksbouwmeester Floris Alkemade en de Rijksadviseur voor het landschap Berno Strootman. De Rijksbouwmeester ondersteunde het initiatief DeHangar.art om: “Gedurende een proefperiode van vijf jaar te onderzoeken of en op welke wijze ogenschijnlijke tegengestelde belangen, cultuur, natuur, erfgoed en landbouw verenigd kunnen worden door kunst, middels leaning by doining.

Ambities

Met DeHangar.art willen we een vrijplaats realiseren voor een creatieve meerstemmige community waar volop ruimte is voor experiment, innovatie en kunst die ten goede komen aan de biodiversiteit en natuur van de locatie. Wij denken dat kunstenaars en ontwerpers bij uitstek in staat zijn om plekken op betekenisvolle wijze te ontwikkelen – duurzamer, mooier, inclusiever – doordat zij met een andere blik dan een economische naar de urgente hedendaagse vraagstukken kunnen kijken. Wij dagen daarom kunstenaars en ontwerpers uit om de komende jaren op de test-site te reflecteren.

Doelstellingen

  • Door middel van Crop Art, de transitie van reguliere landbouw naar een biodiverse en natuurinclusieve akker vorm te geven.
  • Het restaureren en publiek toegankelijk maken van de monumentale Hangar en het toevoegen van nieuwe betekenisvolle lagen op de plekken van het verdwenen Tweede Wereldoorlog erfgoed.
  • Het realiseren van een cultureel programma in de Hangar en op de Akker.
  • Het vormen van een Assemblage (community ecology).

PROGRAMMA

Crop Art

DeHangar.art initieert jaarlijks een Crop Art project. Crop Art is een omgevingskunst (landschapskunst) die planten en gewassen (zaden) en het landschap gebruikt om statements, markeringen en/of afbeeldingen te creëren. Een van de grondleggers van Crop Art was de Amerikaanse kunstenaar Dennis Oppenheim die in het kader van de tentoonstelling Op Losse Schroeven in 1969 Nederland bezocht. Zijn project DIRECTED SEEDING – CANCELED CROP in Finsterwolde vormde een directe  inspiratiebron voor de grote land-art projecten van Sonsbeek ‘71.

Een landschaparchitect/kunstenaar wordt uitgenodigd om een ontwerp en uitvoeringsplan te maken voor de Akker (en Hangar). Alle (kunst)ingrepen moeten zoveel mogelijk ten goede komen van een biodiverse, natuurinclusieve akker. Hierbij staat de economie van de gewassen niet op de eerste plaats, maar de esthetiek, conform de opzet van de vroegere Buitenplaatsen. Alles draait om de beleving: visueel, tactiel, auditief, geur en smaak.

On site programmering

De 350 m2 grootte Hangar en bijna 4 hectare grootte Akker vormen tevens de basis voor on site-programmering, zij dienen letterlijk als podium voor de kunsten: beeldende kunst, theater, dans, muziek en zang, fotografie, film, architectuur, literatuur en poëzie etc. De genius loci, experiment, camouflage, natuur-inclusief, biodivers, traagheid en tijdelijkheid zijn leidende thema’s voor de on site-programmering. Vanwege het verstilde karakter van de omgeving gaan de activiteiten mee in het ritme van de seizoenen. Dat betekent meer ruimte voor activiteiten in de zomer dan in de winter, meer overdag dan ’s avonds. Gastcuratoren, kunstenaars en multidisciplinaire collectieven worden door DeHangar.art uitgenodigd om invulling te geven aan het on site-programma rondom een specifiek thema.

Activiteiten

Initiatieven door derden zullen volgens een set-of-rules beoordeeld worden of ze passend zijn én wat het initiatief teruggeeft aan de plek.  Ook dient de organisatie, dan wel het onderwerp van de activiteit, een connectie te hebben met kunst en cultuur, erfgoed en geschiedenis, voedsel en landbouw, landschap en natuur.

Onderzoeken

Naast meerjarige projecten en kort lopende activiteiten starten we een viertal onderzoeken:

  • restauratie Hangar
  • autarkie en voorzieningen Hangar en Akker
  • verdwenen Tweede Wereldoorlog erfgoed op de Akker
  • natuurinclusieve en biodiverse Akker

Voor de onderzoeken willen we kunstenaars en ontwerpers inschakelen bij het verbeelden en vormgeven van de resultaten.

© 2022 DeHangar.art

Thema door Anders Norén